Τρίτη, 17 Ιανουαρίου 2017

τοπωνύμια: «Κουρκουφουλιά»



            
 
          Η Κορκοφωλιά ή, όπως λέμε στη Σκοτίνα, Κουρκουφουλιά, είναι ο βράχος με τα βάια κοντά στη "Σμίξη" νδ της Κάτω Σκοτίνας. Η ονομασία οφείλεται στα πολλά κοράκια που κουρνιάζουν εκεί.  Έχουν φωλιές τα κοράκια (κόρακα φωλιά). Η τοπική παράδοση λέει ότι στην περιοχή αυτή (στα πολύ παλιά χρόνια) υπήρχε χωριό και οι κάτοικοι ονομάζονταν Κουρκουφουλίτες. 

ΕΙΚΟΝΕΣ


                            Οι δυο λάκκοι «Τρανός λάκκος» και «Καμίνια»
                             ενώνονται και σχηματίζουν τη «Σμίξη».



       Η φωτογραφία πάρθηκε από το μονοπάτι «Κρανιές». 
       Βρίσκεται ακριβώς απέναντι από την Κορκοφωλιά.


Από τη Σμίξη 
ξεκινάει ο λάκκος του Παπά για να καταλήξει στο Θερμαϊκό.



                Η «Κουρκουφουλιά»-Κορκοφωλιά. Στο πλάτωμα (κάτω) 
                διακρίνονται τα πυκνά βάια. Ανάμνηση: πρέπει να 
                ήμουνα παιδάκι («χνούδαλο»). Βοσκούσα μια κατσίκα. 
                Μου έφυγε και κρύφτηκε πάνω στην «Κουρκουφουλιά». 
                Ο πατέρας μου έτρεξε (μέναμε στην Άνω Σκοτίνα) και 
                   συμμάζεψε τη γίδα (1944). 

                    
                    Στο αριστερό της Κουρκουφουλιάς. Στο βάθος διακρίνεται 
                   η κουκούλα «Παππούς» στον άγιο Παντελεήμονα-Κάστρο.

Σημείωση: μια ανάμνηση: την άνοιξη του 1946 μαζί με τα γίδια πήρα μαζί μου και το «γρουνούλι» (μικρό γουρουνάκι). Σ' αυτό επέμενε η αδερφή μου Βαγγελούδα (πιεσμένη από λόγους που δεν εξαρτιώνταν από τη θέλησή της). Να, όμως που το κοπάδι έπρεπε να περάσει την απόκρημνη πλαγιά 
απέναντι της «Κουρκουφουλιάς» (σε βράχους της Κρανιάς). Τα κατσίκια τα κατάφεραν, πέρασαν. Το γουρουνάκι δε μπόρεσε, κατρακύλησε και έπεσε στη «μπουλντούκα», βαθιά μπάρα του ποταμού. Ο Θεοχάρης Μητός (μεγαλύτερός μου) έσυρε το γουρούνι από τη μπάρα και το έσφαξε. Ήταν Μεγάλη Παρασκευή, νηστεύαμε. Ένας, όμως, δεν άντεξε. Έβαλε στο φούρνο το γουρουνάκι και του έγινε «λουκούμι» (Θεέ μου!). 

Στη φωτογραφία η Βαγγελούδα Καλιαμπού-Βαστάζου (1928-12.1.2017). Η φωτογραφία τραβήχτηκε το 1948 στην Περίσταση Κατερίνης. Εκεί μέναμε ως ανταρτόπληκτοι (1947-50).









Κυριακή, 8 Ιανουαρίου 2017

Έθιμα: Τα Φώτα στη Σκοτίνα

O



                                     Ο Αγιασμός στο Γιαλό
Το έθιμο των Φώτων παίρνει ξεχωριστή αίγλη στη Σκοτίνα Πιερίας. Αυτό οφείλεται σε δυο παράγοντες: α) στη θάλασσα η οποία δεν απέχει πολύ από το κέντρο του χωριού και β) στην αεροπορική βάση ΚΕΔΑ (Κέντρο Εκπαίδευσης

Διασποράς Αεροπορίας), η οποία φιλοξενεί τον κόσμο και δημιουργεί γιορταστική ζεστασιά. Οι χριστιανοί κατηφορίζουν το δρόμο με τα πόδια ή με αυτοκίνητο. Η απόσταση από το κέντρο του χωριού μέχρι τον Γιαλό είναι γύρω στα 3 χιλιόμετρα. Είναι μια ωραία ισιάδα που χαίρεσαι να την περπατάς.
----------
ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΑ:
α) Γιαλός. Παλιότερα (πριν έρθει η Αεροπορία στη Σκοτίνα) η τοποθεσία ονομάζονταν «το Πλατάνι του Αριστείδη» (βλέπε ανάρτηση της ιστοσελίδας: 31.8.16)
β) Γραμμή. Έτσι λέμε το σημείο της παλιάς σιδηροδρομικής γραμμής, Μέχρι προ τινος (δεκαετία 2000) υπήρχε και υπάρχει μικρό κτίριο για την εξυπηρέτηση των ταξιδιωτών. «Κατέφκα ζ ντ Γραμμή να πάρου του τρένου».
γ) Κάναλος. Η ονομασία οφείλεται στο κανάλι που υπήρχε μέχρι τα τέλη του περασμένου αιώνα. Το νερό ερχότανε με αυλάκι από τον Τρανό  λάκκο και εξυπηρετούσε τους Σκοτινιώτες για το πότισμα των χωραφιών.
----------

Σημείωση 1. το περισσότερο φωτογραφικό υλικό είναι παρμένο από skotinaola.blogspot.gr και www.youtube.com, 2. η φωτογραφία του ναού ανήκει στον Άγιο Παύλο της Αεροπορίας (περισσότερα βλέπε ανάρτηση 30.6.16).

-----------

 ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ 2016

 
                            Παπάς και ψάλτης ετοιμάζονται για το "εν Ιορδάνη..."



                  Μέγα πλήθος προσεγγίζει τη θάλασσα της Σκοτίνας



                     Άνδρες της αεροπορικής βάσης ΚΕΔΑ κοσμούν την Τελετή



                            Διακρίνεται το ζεύγος Μητσιάνη (Νίκος και Γραμματή)



                                     Εκκλησία, λαός και στρατός επί ποδός



           Στη γιορτή προπορεύονται τα εξαπτέρυγα με τις αθώες υπάρξεις του χωριού



                                      Νεαροί ετοιμάζονται για τη βουτιά



                     Διακρίνεται το αντρόγυνο Κοτσιβού (Τάκης και Χρυσούλα)


                 Με ευλάβεια οι χριστιανοί παρακολουθούν τα ιερά αναγνώσματα



                                        Η χαρά των παιδιών είναι εμφανής



                     Από διάφορα σημεία ο κόσμος παρακολουθεί τα γενόμενα



                   Τα πλήθη ανάμεσα στις εγκαταστάσεις του ΚΕΔΑ και στο κύμα



                                       Οι λουόμενοι (Θεός και ψυχή τους)



                                           Αχ! ποιός θα πιάσει το Σταυρό;



                                   Κανέναν δεν τρομάζει η παγωμένη θάλασσα



                     Ο παπάς διαβάζει την τελευταία φράση του Ευαεγγελίου:
                             "Συ ει ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ω ηυδόκησα"



                                   Ο ιερέας πανέτοιμος να πετάξει το Σταυρό



                                Το μπουρνούζι απαραίτητο σε τέτοιες ώρες



                                            Αγωνία και χαρά (εδώ) πάνε μαζί



                                Η Σημαία μας υψώνεται στα νερά της Σκοτίνας

ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ 2017

                                      Το ψύχος αφόρητο, πρωτοφανές



"Ντάλτσαν ι κόζμους κι κατέφκαν στου Γιαλό" (δηλαδή ο κόσμος αψήφησε το τσουχτερό κρύο και τόλμησε να πάρει μέρος στο γιορτασμό των Θεοφανείων στην Παραλία της Σκοτίνας).

                       Ο παπά Λευτέρης αγιάζει τους πιστούς

 

                      Οι ευσεβείς χριστιανοί ασπάζονται Σταυρό και Ευαγγέλιο



       Το κρύο "τσιουρνιάζ" και όλοι ετοιμάζονται για τη γρήγορη επιστροφή

Δευτέρα, 12 Δεκεμβρίου 2016

Ιστορίες: Μοσκώφ



                            Η βίλα του Μοσκώφ προς την πλευρά της θάλασσας

          Όπως ταξιδεύουμε από Σκοτίνα προς Πλαταμώνα, στο τέλος της Γαλαρίας του Κάστρου συναντούμε τη βίλα του Μοσκώφ. Εκεί οι Σκοτινιώτες στα χρόνια της Κατοχής,
όταν αρρώσταιναν, βρίσκανε θαλπωρή. Η νοσοκόμα της βίλας τους καλοδέχονταν προσφέροντάς τους την ποθούμενη γιατριά. Ο Θανάσης Γερομιχαλός του Αποστόλου (1929-2013) σε σχετική συνέντευξη (3 Ιουλίου 2003) αφηγείται την προσωπική του ιστορία.
(η φωτογραφία στο πλάι είναι από το 2010 "ζ Μπαναϊά").
Ι πατέραζ μ’ μι παίρ’ καβάλα στου μπλάρ’, μι πααίν’ στου Μουσκώφ. Τότι ι Μουσκώφ αυτός είχι κάν’ ένα ιατρείου, αν πήγις καμιά φουρά, πού είνι η βίλα του Μουσκώφ απάν’ στ’ θάλασσα. Απ’ του πάνου μέρους του δρόμου είχι μια βρύσ’ κι δίπλα απ’ του πάνου μέρους του φραγμένου του μέρους είνι ένα σπιτάκ’. Σι’ αυτό του σπίτάκ’ μέσα είχι ένα ιατρείου. Που δε γξέρου απού πού τα κουνουμούσι, κάτ’ φάρμακα, μέσου του Ερυθρού Σταυρού, ξέρου γω, είχι μέσα ‘κεί μια νουσουκόμα. Τώρα αν ήταν γιατρός, αν ήταν νουσουκόμα δε γξέρου. Αλλά παράλληλα έκαμνι κι η γυναίκα τ’ χρέη νουσουκόμου ικεί. Κι όλ’ η πιριφέρεια, όπους να γλέπς, οι γυναίκις μι τς  μαστούς ιδώ να τς τς  κόβουν μι νυστέργια, να τς βάζουν γάζις. Για τα πιδιά, δε γξέρου, τι επιδημία είχι τότι, να έχ’ φάρμακα.
Πήγα κι γω τώρα να μι φκιάξ’. Η πληγή δεν είχι φύγ’ ακόμα. Όπους ήμαν ξαπλουμένους, είχι ένα παράθυρου δω. Πέρασι ένας Γιρμανός. Απ’ του Μουσκώφ απέξου μιριά ‘π’ του παραθύρ’. Κοιτάει κι λέ’ ι Γιρμανός:
-Τι έπαθι αυτό;
          Του ‘πι στα γιρμανικά. Ι Μουσκώφ ήξιρι γλώσσα γιρμανική. Λέ’, μι του σχήμα ‘πο ‘καμι: «Αυτός έκουψι του πόδ’ μι του τσικούρ’».
          -«Ααα!», έκαμι ι Γιρμανός. Σι λέει: «πιδούλ’ αυτό μι κουψιά τέτοια».
          Μι του καθάρσι του πόδ’, μι του έπλυναναν (αυτές οι νουσουκόμις). Ακόμα μι φαίνιτι σα να μι πουνεί. Είχαν κάτ’ λαβίδις, οι οποίις έπιαναν, είχαν θυμώσ’ τώρα τα άκρα του κρέατος κι τότι δεν υπήρχαν ινέσεις παυσίπουνις. Μαγκών’ μι τ’ λαβίδα να σφίξ’ του κρέας αυτό κι μι τ’ ν’ άλλ’ τ’ λαβίδα είχι λαμαρινέ καρφί μι δυο δόντια, ένα καρφί που δω κι ένα που δω κι έπιανι κι «χραπ», η μία λαβίδα έσφιγγι τ’ αυτό κι η άλλ’ έσφιγγι που δω. Απού δυο πλιβρές κι άφσι τόσου μέρους να τ’ αλλάζουν. Αφού μι του ‘χαν καθαρίσ’ πρώτα όλου. Αν θα υπάρχ’ μεταθάνατουν ζουή, αυτοί πρέπ’ να κατατάσσουντι μετά δικαίων και αγίων, όπους λέ’ η θρησκεία μας. Τι τουν ένιαζι αυτόν απού μένα, παράδειγμα. Πόσου, δηλαδή, ανθρουπιστικά φέρουνταν. Αφού ήρθι ιδώ πέρα κι τιλείουσι όλ’ η δλειά κι μ’ έδισαν του πόδ’ ιμένα, λέ’ στου μπατέρα μ’:
          -Κύριε Γιρουμιχαλέ, πού θα του πας του πιδί τώρα;
          -Πού να του πάνου; Στου Χουργιό.
          Κάμ’ έτσ’ αυτός:   «Μ…Όσ’ δλειά έκανάμι, πάει όλ’ χαμέν’. Γιατί τώρα, μόλις θα του βάλς στου μουλάρ’ απάν’, θα λυγίσ’ του γόνα, θα κουπούν τα ράματα κι σα να μη φκιάξαμι τίπουτα. Δε γνουρί ‘ιζ κανέναν ιδώ κουντά κι να στέλνου ιγώ κάθι μέρα νουσουκόμα να του άλλάζ’ του πιδί. Μια βδουμάδα θα κλείσ’. Του πιδί είνι νέου».
          -Πού ξέρου, λέ’ ι πατέρας. Μι φαίνιτι αν…ι μπαρμπα Μήτσιους ι Αγουραστός, λίγου παραπάν είχι μύλου αυτός, είχι πιριβόλ, είχι κιρασιές, είχι κι ένα σπιτάκ’, είχι έναν νιρόμυλου ικεί κι απού κεί κατέβινι του νιρό κι πήγινι στ’ θάλασσα. Τουν είχι δώσ’ νιρό του Μουσκώφ, που κατέβινι απού πάν. Κι γνουρίζουνταν.
          -Α, ι μπαρμπα Μήτσιους είνι καλός. Θα έχ’ κάνα μέρους. Θα πας να του μπεις να ‘ρθεί.
          Κατιβαίν’ ι καημένους, θεσχουρέστουν κι αυτόν, κι μι του μπατέρα μ’ κι μι παίρν στου φουρείου κι μι παν ικεί στου σπίτ’ του δικό τ’. Κι έκατσα ικεί μια βδουμάδα κι έρχουνταν κάθι μέρα, κάθι δειλινό κι μι καθαρνούσι του πουδάρ’ η νουσουκόμα. Κι μια μέρα, μι φαίνιτι θα είχι πουλύ δουλειά αυτή η νουσουκόμα, κι ήρθι η γυναίκα του Μουσκώφ κι άλλαξι του πόδ’ ιμένα. Καταλαβαίντζ; Μιλάμι τώρα για ανθρώπους!!! Να είσι στην ανάγκ’ αυτήν. Ποιος θα σι ρουτήσ’ ιτότι κι ήταν πανγιρμανισμός. Πού να πας, νουσουκουμεία δεν υπήρχαν, μέσου δεν υπήρχι. Μι τι να πιρπατή ‘ις, μι τι να πας. Μ’ έκανι εντύπουσι να ενδιαφερθεί αυτός κι να πει «όσ’ δλειά κάναμι μέχρι ώρα, πάει χαμέν’ όλ’, αλλά κοίταξι να βρείς κανέναν κι θα σι στέλου ιγώ κάθι μέρα ν’ αλλά ‘ιζ του πιδί». Μήπους του μπλήρουνα; Ιδώ πας τώρα του ρουσφέτ’ κι δίντζ αυτό για να σι προυσέξ’ κανένας κι πάλι όλ’ αδιαφορούν. Μιλάμι, το ‘καμι μι μιράκ’ κι μι αγάπ’. Ανθρουπισμό. Αυτό δε ντου ξιχνώ καμιά φουρά κι λέου «αυτός ου άνθρουπους, αν θα υπάρχ’ μιταθάνατουν ζουή, ίσους να είνι μιτά δικαίων και αγίων». Ε, βέβαια. Τι να λες τώρα!
          Τελους πάντουν. Τιλείουσαν αυτά, μι πέρασι του πόδ’. Στην αρχή είπα θα μείνου σακάτκους, γιατί μ’ έφυγι του πόδ’ προς τα μπρος. Σ’ ν’ ανηφόρα πιρπατούσα, ζ γκατηφόρα μ’ έφιβγι του πόδ’. «Παπ», πάνι ι γόνας έτσ’ κι έμεινα κόκκαλου. Ήταν κι θυμουμένους (πρησμένος) ι γόνας, λέου «άι, τιλείουσι, έμεινα σακάτς». Και τελικά τη μπεράσαμι.
----------
Σημείωση: Η βίλα κτίστηκε το 1936. Εκεί ενταφιάστηκε ο γνωστός επιστήμονας Κωστής Μοσκώφ (1939-1998), όπως και οι γονείς του Ηρακλής και Αμίνα και ο θείος του Κώστας. Ο Δημήτρης Γερομιχαλός του Διονύση καταθέτει την προσωπική του εμπειρία (συνέντευξη 2011):

          Δουλεύω στη βίλα του Μοσκώφ από τις 2.5.1996. Η μάνα μου με γνώρισε στην Έλη Οικονόμου, η οποία είναι ανιψιά του Μοσκώφ. Η μάνα της Έλης είναι αδερφή του Μοσκώφ. Βέβαια, πέθανε αυτή-Πέτροβιτς λέγονταν. Οι παλοί Μοσκοφαί ήρθαν τη δεκαετία του 1930 απ’ τη Ρωσία, αγόρασαν το κτήμα, κάνανε τη βίλα και μετά πάντρεψαν τα παιδιά. Το κτήμα είναι 57 στρέμματα πάνω από το δρόμο. Από κάτω είναι κτισμένο το σπίτι μέσα στο βράχο. Τριώροφο. Αρβανίτες τα μαστόρια, πέτρες μεγάλες, επένδυση γύρω-γύρω. Κτισμένο με τούβλο μέσα κι απ’ έξω πέτρα.
         -Από πού παίρνουν νερό;
         -Από το δίκτυο κανονικά.
         -Εκείνα τα χρόνια είχαν γιατρό, που εξυπηρετούσε την περιοχή;
         -Δεν ήταν γατρός, ο Μοσκώφ απλώς είχε μια νοσοκόμα μέσα και έλεγε: «εσύ θα κάνεις καλά τον κόσμο κι εγώ θα τσουντάρω, θα πληρώνω τα φάρμακα. Ό, τι φάρμακα θέλεις, θα παίρνεις τα καλύτερα. Εγώ θα πληρώνω και θα ταΐζω τον κόσμο.
----------
ΕΙΚΟΝΕΣ


          Οι εικόνες που ακολουθούν φωτογραφήθηκαν από την πηγή google, https:IIel-gr.facebooc.com. Η νέα επεξεργασία έγινε από μένα.


                                          
                                          Στη φωτογραφία διακρίνονται το τρένο,  
                                          μέρος της βίλας και ο Κωστής Μοσκώφ




                                 Η δυτική πλευρά της βίλας (πάνω από το δρόμο)






                     



Τρίτη, 29 Νοεμβρίου 2016

ιστορίες: Γιώργος Μ. Πολυχρός




        


 Τον Αύγουστος του 1998 ο Γιώργος Πολυχρός του Μιχαήλ (1915-2001) με
υποδέχεται με χαρά στο σπίτι του στη Σκοτίνα Πιερίας. Μιλάμε για θέματα που αφορούν την προσωπική του ζωή, αλλά και ιστορικά γεγονότα της εποχής του. Τον καιρό εκείνο η Πατρίδα βρισκότανε σε συνεχή πόλεμο. Οι νέοι, εκτός από την κανονική τους θητεία στο στρατό, είχαν να αντιμετωπίσουν άλλες εξαιρετικές καταστάσεις («Αλβανία», Κατοχή, Εμφύλιος). Από όσα άκουσα  σταχυολογώ τα παρακάτω.
         
α. Ελεύθερη Ελλάδα

ΤΟΠΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ. Του ‘44 ακριβώς του Αγίου Αθανασιού μας πήραν απού ‘δω κι πήγαμι ζ ντ Δισκάτ’. Μι τρόφιμα. Μι του μακαρίτ’ του Θιουχάρ’. Είχι ένα μπλάρ’ αυτός. Του δάσκαλου του μπατέρα (Δάμπλιας). Τ’ Αγια Ντωνιού του βράδ’ κοιμήθκαμι σ’ ν’ απαλνή τ’ Σκουτίνα.  Του προυί σκώθκαμι κι (κατιευθείαν) ζ Γκαρυά. Βασίλιμα ηλιού κι σουρουπώνουντα να πιράσουμι σ’ τ’ Σκαμνιά, ν' Ουλυμπιάδα. Ανταμώθκαμι κι μι Παντλιμουνίτ’ κι Λιτουχουρίτ’ κι ούλ’ μαζί. Κι πέρασάμι του δρόμου Λάρισα-Ελασσόνα νύχτα. Μια ουμάδα μπρουστά αντάρτις κι τα ζώα μέσα. Πέρασάμι ένα χάους, ένα πουτάμ’ κι βγήκαμι σ’ ένα χουριό, λέγουνταν Λιανουτάς. Πήγαμι ξιφόρτουσάμι στου σχουλείου. ‘Που ‘κεί είχαμι ελευθέρα Ελλάδα.  Δεν  είχαμι φόβουν απ’ τζ Γιρμανοί. Ικεί είχαν σημαία οι αντάρτις. . . .

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΗ. Το 1944, ακριβώς τη μέρα του αγίου Αθανασίου μας παίρνουν από δω και μας πάνε στη Δεσκάτη. Με τρόφιμα μαζί μας. Μαζί μου ήταν ο μακαρίτης ο Θεοχάρης. Αυτός είχε μαζί του ένα μουλάρι. Μιλάμε για τον πατέρα του δάσκαλου Νίκου Δάμπλια. Το βράδυ του αγίου Αντωνίου κοιμηθήκαμε στην Άνω Σκοτίνα. Το πρωί της επόμενης μέρας σηκωνόμαστε και τραβούμε κατευθείαν στην Καρυά Ολύμπου. Ο ήλιος βασίλευε. Κατά το σούρουπο περνάμε από τη Σκαμνιά, την Ολυμπιάδα. Εκεί ανταμωθήκαμε όλοι μαζί και με τους Παντελεημονίτες και Λιτοχωρίτες. Τη διαδρομή Ελασσόνα-Λάρισα τη διανύουμε νύχτα. Μία ομάδα από αντάρτες προπορεύονταν και στη μέση τα ζώα. Φτάνουμε σε ένα χάος, περνάμε ένα ποτάμι και πλησιάζουμε σ’ ένα χωριό. Το χωριό λεγότανε Λιανουτάς. Τραβάμε κατευθείαν στο σχολείο, όπου και ξεφορτώσαμε τα πράγματα. Από το σημείο εκείνο και πέρα φύσαγε άλλος αέρας· είχαμε την ελεύθερη Ελλάδα. δεν είχαμε φόβο από τους Γερμανούς. Στην ελεύθερη Ελλάδα κυμάτιζε η σημαία του αντάρτη.

β. Φιλότιμο ελληνικό

ΙΔΙΩΜΑ. ΄Υστιρα του ‘45, Ιούλιο μήνα πήγα φαντάρος πάλι. Ταξιαρχία του Ρίμινι. Ιγώ, ι Γιώρς ι Χασιώτς κι άλλ’ δυο κατατάθκαμι στη Βέροια. Παντριμένους ιγώ. Ι Χασιώτς ύστιρα παντρέφκι. ΄Υστιρα μας διέλυσαν, άλλους σιαδώ, άλλους σιακεί. Απού ‘κεί στα Γιανιτσά. Λέου για τουν εαυτό μ’ τώρα. Απού ‘κεί στου Κιλκίς. Απού ‘κεί πήρα του απουλυτήριου. Του ‘46 έγινι του δημοψήφιζμα για να φέρν του βασιλιά κι ιμάς μας κράτσαν. Τς κουμμουνισταί τς έδουκαν ούλ’ δρόμουν. Ο στρατός καθάρζαν. Είχαμι έναν λουχαγόν, έκλινι προς τα αριστερά. Αυτοί έκαμαν λίγου στάσ’, οι Πουρλιώτ’. Ι διοικητής του λόχου μι λέ’ :
-«Τι γένιτι, μωρέ; Τι φκιάν’ οι φίλοι σου ικεί πέρα;»
-«Σι χιριτούν» τουν λέου.  «Αλλά έπριπι να του κάμν’ όλ’».
Αναφουρά ιμένα. Στου τάγμα ο λοχαγός. Είχα όμως ένα πιδί, ανθυπολοχαγός Μπουρνόζας Κωνσταντίνος, δικηγόρος. Κι ι άλλους ήταν δάσκαλους, υπασπιστής του τάγματος. Λέου ιγώ στου διοικητή:
          -Κυρ’ διοικητά, ιμάς μας κρατάτι ώς έμπιστοι κι αυτοί τς  απουλνάτι. Αυτοί θα οπλιστούν κι θα μας πιριμένουν ιμάς. Κι ικεί ‘π’ να μι σκουτώσν, σκώτουσέμι τώρα.
          Πάει η αναφορά στον ανθυπασπιστή, γκοιτάει, ντ διαβάζ’. .. ν’ έσκσι.

ΚΟΙΝΗ. Ύστερα το 1945, τον Ιούλιο μήνα, ξαναπήγα φαντάρος. Στη ταξιαρχία του Ρίμινι. Εγώ, ο Γιώργος ο Χασιώτης και άλλοι δυο καταταχθήκαμε στη Βέροια. Ήμουνα παντρεμένος. Ο Χασιώτης παντρεύτηκε μετά από μένα. Μετά σκορπίσαμε, ένας προς τα εδώ, άλλος προς τα κει. Από τη Βέροια μας έστειλαν στα Γιαννιτσά. Μιλάω μόνο για τον εαυτό μου τώρα. Από κει στο Κιλκίς. Από το Κιλκίς πήρα το απολυτήριο. Το 1946 έγινε το δημοψήφισμα για να φέρουν το βασιλιά. Για το λόγο αυτό μας κράτησαν εμάς επιπλέον στο στρατό. Όσοι εμπνέονταν από κομμουνιστικά φρονήματα, απολύθηκαν όλοι. Γίνονταν εκκαθάριση στο στρατό. Είχαμε έναν υπολοχαγό που έκλινε προς τα αριστερά. Αυτοί οι Πουρλιώτες κάνανε μερικές φασαρίες. Με πλησιάζει ο διοικητής του λόχου και μου λέει:
          -«Πώς πάει, ωρέ: Τι κάνουν οι φίλοι σου εκεί πέρα»;
          -«Σε χαιρετάνε», του λέω. «Αλλά έπρεπε να το πράξουν όλοι».    
          Με βγάζει στην αναφορά εμένα. Για το λόγο που είπα. Ο λοχαγός με βγάζει αναφορά στο τάγμα. Ευτυχώς που γνώριζα ένα καλό παιδί, που ήταν ανθυπολοχαγός. Λεγότανε Μπουρνόζας Κωνσταντίνος, στο επάγγελμα δικηγόρος. Ο άλλος ήταν δάσκαλος, υπασπιστής του τάγματος. Στην αναφορά, λέω εγώ στο διοικητή:
          -Κύριε διοικητά, εμάς μας κρατάτε, επειδή μας εμπιστεύεστε. Τους άλλους τους δίνετε απολυτήριο, επειδή δεν τους εμπιστεύεστε. Αυτούς που απολύσατε θα πάνε στα χωριά τους, θα οπλιστούν και θα είναι έτοιμοι να μας αντιμετωπίσουν κατά την αρέσκειά τους. Έχω τη γνώμη, εκεί που θα με σκοτώσουν αυτοί, σκότωσέ με εσύ τη στιγμή αυτή.
          Στέλνουν την αναφορά στον ανθυπασπιστή, την προσέχει, τη διαβάζει προσεκτικά, τη σκίζει.
---------- 
 


Γενεαλογικό δέντρο (πλησιέστεροι συγγενείς)

ομάδα πρώτη

ΜΗΤΣΙΑΝΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ τς Παγώνας. Σημείωση: Στο χωριό υπάρχει και επώνυμο «Πολυχρός». Μερικοί από την οικογένεια Μητσιάνη, γράφονται Πολυχρός. Λέγεται πως κάποιος από τους Μητσιάνηδες πήγε στο Λιτόχωρο ώς ψυχογιός σε κάποιον Πολυχρό. Επέστρεψε έπειτα στη Σκοτίνα κουβαλώντας το όνομα Πολυχρός.

Παιδιά του Αθανασίου:

Α. Νικόλας            
Β, Μιχαήλ             
Γ. Γιάννης   
Δ. Κατερίνα                   
Ε. Λεμονιά

Λεπτομέρειες:

Α. Νικόλας, σύζυγος Καλλιόπα Γιργολά. Παιδιά:

1. Θωμάς (1912-+), σ. Γλυκερία από Πούρλια. Παιδιά
α. Χρυσούλα          (1938-), σ. Θανάσης Διον. Δάμπλιας   
β. Καλούδα, σ. Νίκος Χριστινόπουλος 
γ. Νικόλας, σ. Γραμματή Απ. Δάμπλια 
δ. Τάκης  (1944-), σ. Τασιώ Δ. Αγγέλη                
ε. Γιώργος, σ. Σταματούλα Γ. Γανωτή
                                                          
Β. Μίχος–Πολυχρός, σ. Μαρία Πλεξίδα. Παιδιά:

1. Διονύσης, (1913-1997;), σ. Δημητρούλα Μπλέτση (Βλέτση). Παιδιά:
          α. Αθανάσιος,  (1938-), σ. Κατίνα Θ. Παπαζιώγα
β. Νικόλας, σ. Βασιλεία Θ. Πινακά       
γ. Γιάννης, (1948-), σ. Φωτεινή Β. Μητού               
δ. Απόστολος, σ. ξένη, Εύβοια           
ε. Μιχάλης, σ. Δέσπου Δ. Καλαμάρα                
στ. Μαρία, (1950), σ. Αθανάσιος Γ. Μήτσιος

2. Γιώργος–Πολυχρός (1915-2001), σ. Ουρανία Δάμπλια. Παιδιά:
α, Στέργιος, σ.  Κούλα Θ. Τσιούρβα-Καρκαφίρη                   
β. Κώτσιος, (1946-), σ. Καίτη Χατζή, Λεπτοκαρυά             
γ. Νίκος, σ. Καλλιόπα Δ. Καραμανόλα                     
δ. Μιχάλης, σ. Αναστασία Ιω. Αγγέλη              
ε. Μαρία, σ. Παναής Ν. Μαρνέλα, Λιτόχωρο

3. Νικόλαος  (1922-), σ. Φώτω Στύλου. Παιδιά:
α. Μίχος, σ. Θοδώρα Δ. Καραλή
β. Αρακλής, σ. ξ. Αμερική 
γ. Αντώνης, σ. ξ. Αμερική    
δ. Γεωργία, σ. ξ. Παλιόχωρα   
ε. Πόπη, σ. ξ. Θόδωρος         
στ. Μαρία, σ. ξ. Αμερική
ζ. Παγώνα, σ. ξ. Αμερική       
η. Τούλα,  σ. ξ.  Αμερική       
           
4. Ελένη(1922-), σ. Γρηγόρης Νικολός
         
5. Νάσιος  (1925-2000), σ. Μαριγούλα Δ. Μητού. Παιδιά:
          α. Μιχάλης, σ. Παναγιώτα από την Κύπρο                                  
β. Παγώνα(1951-), σ. Θωμάς Ε, Μάνος                                             
γ. Φωτεινή, σ. Γιάννης Κατέλας
     
6. Δήμητρα, σ. Β. Στούμπος (τέκνα: Μαρία, Θωμαή, Αποστολία, Γιώργος)   
7. Κώτσιος–Πολυχρός (1928-), σ. Κατίνα Αθ. Βλέτση. Παιδιά:
                    α. Μαρία (1957-), σ. Παρμενίων Ιω. Μάνος
β. Θανάσης (1955-), σ. Δήμητρα Αθ. Χριστινόπουλου (παιδιά:
Κώστας, Κατερίνα, Γιώργος, Μιχάλης).
        
8. Κατίνα (1932-), σ. Αθ. Αθ. Μήτσιος–«κατσαπλιάς»        
*
Γ. Γιάννης

Δ. Κατερίνα
*
Ε. Λεμονιά

Ομάδα δεύτερη

ΜΗΤΣΙΑΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, σύζυγος Γραμματή παπά Τσιάρα (ξαδέρφια με Πολυχραίους). Παιδιά:

1. Στέργιος , σ. Ελένη Ν. Γερομιχαλού. Παιδιά:
          Θοδώρα (1926-), σ. Ιωάννης Τσινιάνης-Πασιάς                 
Γιάννης (1934-) σ. Γεωργία από Καταφυγιώτικα Κατερίνης
Γραμματή, σ. Κώστας Γεραλίδης από Κατερίνη  
Παρασκευούλα(1936-), σ. Μήτσιος Γερομιχαλός-Τσιόμης
                   
2. Νάσιος, σ.  Καλούδα Εμ. Δάμπλια (μετέπειτα σ. του Αντωνίου Καϊάκα).                           
3. Τασιώ
                             
4. Μαριγώ