Κυριακή, 11 Ιουνίου 2017

Εκκλησίες: το πανηγύρι της Αγίας τριάδας 2017


                                                                   ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ
 

          Προς τη νότια πλευρά της Κάτω Σκοτίνας Πιερίας υπάρχει ένα θαυμάσιο  εξωκκλήσι που φέρει το όνομα της Αγίας Τριάδας. Το τοπίο υπέροχο, ειδυλλιακό και βλέπει τον Θερμαϊκό. Ο οικισμός λέγεται «Γαβρί» (από τα πολλά γαβριά ή από το επώνυμο «Γαβρής»).  Ο πολύς κόσμος ξέρει την περιοχή ως "Αγία Τριάδα". 

          Εφέτος (2017) ο εορτασμός θύμισε τα παλιά πανηγύρια με την πληθώρα ξένων προσκυνητών.  Για το μέλλον, ευχόμαστε η θρησκευτική τελετή να συνδυαστεί και με πολιτιστικές εκδηλώσεις του τόπου. Αυτό μπορεί εύκολα να πραγματοποιηθεί, διότι το εξωκκλήσι βρίσκεται σε περίοπτη κατοικημένη περιοχή. Έτσι, δίνουμε σημασία στη μεγάλη γιορτή της Πεντηκοστής, η οποία θεωρείται ως η γενέθλια μέρα της Εκκλησίας. Κι ας μη λησμονούμε ότι ο κόσμος της Σκοτίνας είναι ευλαβής μεν, εύχαρις δε. Η ευλάβειά του είναι παγκοίνως γνωστή, τουλάχιστο στον χώρο του Κάτω Ολύμπου. Σε ένα από τα τροπάρια, που το λέμε "Κοντάκιο", κρύβεται το μεγαλείο («ξένον άκουσμα») της Αγίας Τριάδος.



                                                                           
Μετάφραση Κοντακίου από τον Ιωάννη Τρίτο: "Όταν (τον καιρό της Παλαιάς Διαθήκης) κατέβηκε ο Θεός και δημιούργησε σύγχυση στις γλώσσες των ανθρώπων, τότε χώριζε τα έθνη ο Ύψιστος. Και τώρα που μοιράζει τις πύρινες γλώσσες του Αγίου Πνεύματος, καλεί όλους σε ενότητα (μέσα στην Εκκλησία Του").

ΕΙΚΟΝΕΣ



Ο παπά Λευτέρης διαβάζει την ευχή της Αρτοκλασίας:  «Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ο ευλογήσας τους πέντε άρτους εν τη ερήμω…ευλόγησον τους άρτους τούτους, τον σίτον, τον οίνον και το έλαιον…». Συγχρόνως τεμαχίζει τον άρτο και διανέμει τεμάχια στους πιστούς. Ο άρτος στον χριστιανισμό «εθεωρήθη ως το κατ’ εξοχήν υπό του Κυρίου ευλογηγθέν είδος διατροφής…Ιστέον δε ότι ο ευλογηθείς άρτος εστίν αλεξιτήριος παντοίων κακών, ει μετά πίστεως λαμβάνοιτο…Ο άρτος ηυλογείτο «ίνα όσοι πιστώς εξ αυτού φάγωσιν, εν αυτώ την της ψυχής τε και του σώματος ευρίσκωσιν υγείαν και ευρωστίαν…» (θρησκευτική ηθική εγκυκλοπαιδεία», τ.3). 
  
 

                                Οι πιστές γυναίκες εν αναμονή της Αρτοκλασίας

Διακρίνονται Γρηγόρης Κουκουσάς και 
                                              Θανάσης Συντριβάνης (αριστερά)


Στέργιος Γερομιχαλός, Νίκος Γερομιχαλός (στη μέση), Τάκης Βλέτσης
 

Το ζεύγος Αντώνη και Όλγας από Λάρισα 
για να προσκυνήσουν την Αγία Τριάδα

                           
                            Από αριστερά: Θανάσης Σακελλάρης και η σύζυγός του Δήμητρα 
                            Κοκράνη , Μιχάλης Μιχαηλίδης (από Θέρμη) και η σύζυγός του Ηράκλεια 
                            Σακελλάρη, Μαρία Καλιαμπού και η μητέρα της Δήμητρα


          Ο οικισμός "Αγία Τριάδα" ("Γαβρί"). Στο βάθος απλώνεται το καταπράσινο 
          τοπίο της Σκοτίνας. Ξεκινάει από το "Γαβρί", ακολουθεί το λάκκο του Παπά 
          και καταλήγει στην κορυφή και λάκκα του "Γιαβάνου".
---------- 
Σημείωση: Λεπτομερή περιγραφή της εκκλησίας βλέπε ιστοσελίδα kaliampos-ioannis-skotina.blogspot.com, ανάρτηση 3.6.14.






Δευτέρα, 22 Μαΐου 2017

Εκκλησίες: Άγιος Βαρνάβας




                                                           Άγιος Βαρνάβας


          Μικρή μονόχωρη εκκλησία που ανήκει στη ΓΕΧΑ (Γονέων Ένωσις «Χριστιανική Αγωγή») Λάρισας. Βρίσκεται στην περιοχή «Γκουντιλιά», νοτιοανατολικά της Κάτω Σκοτίνας. Η «Γκουντιλιά» πιάνει από τη σιδηροδρομική γραμμή και φτάνει μέχρι την παραλιακή ακτή του Γκάρα και Ροδόπουλου. Γύρω της υπάρχουν οι τοποθεσίες: «Φτέρη» (δυτικά), «Μουρταζάτ’κα» (νότια), κοινόχρηστος χώρος (βόρεια) και τα πανύψηλα πλατάνια που η σειρά τους τραβάει ως το Γιαλό (ανατολικά). Τα πλατάνια δίνουν ομορφιά στο τοπίο. Στον παχύ ίσκιο στεγάζονται οι εγκαταστάσεις των κατασκηνώσεων ΓΕΧΑ. Η θάλασσα που βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής εξυπηρετεί τις δραστηριότητες της Κατασκήνωσης.

Από πληροφορίες κατοίκων της Σκοτίνας η κατασκήνωση λειτούργησε για πρώτη φορά στη δεκαετία του 1960. Το όνομα του ναού δόθηκε προς τιμήν του τότε μητροπολίτου Κίτρους κ. Βαρνάβα Τζορτζάτου (1918-1985).

----------

Σημειώσεις: 1: Επικοινωνώ τηλεφωνικά (20.5.17) με τον Στέργιο Γερομιχαλό  του Αποστόλου. Πληροφορούμαι ότι η ονομασία της τοποθεσίας Γκουντιλιά οφείλεται σε κάποιον Παντελεημονίτη με επώνυμο Γκουντιλιάς. Ενδεχομένως,  παλιότερα, να είχε εκεί κάποιο κτήμα. Ο Στέργιος ισχυρίζεται ότι η αγοροπωλησία μεταξύ Κοινότητας Σκοτίνας και ΓΕΧΑ Λάρισας έγινε στα χρόνια που ήταν πρόεδρος του χωριού ο Βαγγέλης Γερομιχαλός (1962-64).

          2. Λίγο παραπάνω από την Κατασκήνωση είναι η τοποθεσία «Μουρταζάτ’κα». Αυτά (τα Μουρταζάτ’κα) μας θυμίζουν δυο σπουδαία γεγονότα:

α) τις δικαστικές προστριβές που είχαν οι Σκοτινιώτες με τους Παντελεημονίτες για κτηματικές διαφορές. Αυτό έγινε επί προεδρίας Γιώργου Γεργολά (1955-62).

β) τον πατριάρχη Καλλίνικο, ο οποίος το 1862 εξαγοράζει από τον Τούρκο Χότζα την τοποθεσία Μουρταζάτικα, την οποία είχε αρπάξει ο Χότζιας Πλαταμώνος. Αφού πλήρωσε στον Χότζια 500 λίρες, αφιερώνει την τοποθεσία αυτή στην Κοίμηση της Θεοτόκου "ίνα εσοδεύη προς συντήρησιν" (βιβλίο μου «Σκοτίνα», τ. α’ σ. 32).



ΕΙΚΟΝΕΣ



Κυριακή, 7 Μαΐου 2017

Έθιμα: Πρωτομαγιά





Γυναίκες της Σκοτίνας μιλάνε για την Πρωτομαγιά

Α. Η Χρυσούλα Μήτσιου-Καλιαμπού, 1913-1997 (συνέντευξη 1980):

 «Μπρουτουμαϊά προυΐ θέλ' να πάμι ζ τ' Νταλίγκα (βρύση), να πχιούμι τρεις πέτρις. Κι 'γω ήπνα κι η μάνα μ', ούλ', ούλ'. Τρεις πιτρούλις. Όπους είν' η πέτρα γιριά, να είσι κι συ. Τς ήπναμι, τς κατάπναμι. Κι νιρό. Του 'χαμι έτσ' (έθιμο). Έδινάμι μια ιλιά (θάμνος, όχι ελιά) ιδώια στ' μέσ', να μη μας πουνεί η μέσ'. Σα ζώνα. Στου κιφάλ' έφκιανάμι μια προυτουμαϊά. Έφκιανάμι του στιφάν',  τρία λουϊού, να τα βάλουμι ζ μπόρτα. Πουρνάρ', κέδρου, σκούπα. Τα κριμνάν ζ μπόρτα καλά, για γκαλή τ'  χρουνιά». (Μόλις ξημέρωνε η Πρωτομαγιά, έπρεπε να πάμε στη βρύση Νταλίγκα. Έπρεπε να πιούμε τρεις πέτρες. Κι εγώ έπινα και η μάνα μου έπινε, όλοι, όλος ο κόσμος. Τρεις μικρές πέτρες. Αυτή η πράξη δηλώνει: όπως είναι η πέτρα δυνατή, έτσι και εσύ, να γίνεις δυνατός και γερός. Τις πίναμε, τις καταπίναμε. Μαζί και νερό. Το είχαμε έτσι, σαν έθιμο. Επίσης δέναμε ένα κλαδί θάμνου ιλιάς εδώ, στη μέση του σώματος. Αυτό δηλώνει: να μην έχουμε πόνο στη μέση. Αυτή την ιλιά την είχαμε σαν ζώνη. Επίσης στο κεφάλι βάζαμε ένα στεφάνι από το φυτό πρωτομαγιά.  Άλλο έθιμο ήταν να βάζουμε στην πόρτα μία σκούπα από ρείκι. Τριών ειδών στεφάνια κάναμε για την πόρτα: Από πουρνάρι, από κέδρο και από σκούπα (ρείκι). Τα κρεμάνε στην πόρτα με προσοχή για "καλή χρονιά".
«Ήλιγάμι κι του τραγούδ'» (Λέγαμε και το σχετικό τραγούδι): 

Ο Μάιος μας έφτασι, εμπρός βήμα ταχύ
και τον  προϋπαντήσαμε παιδιά στην εξοχή.
Φέρτε λουλούδια και χαρές,
λουλούδια και δροσιές.

«Αυτό τ' άκουσα από 'ναν δάσκαλουν από 'φιρνι τα παιδιά στα Καρόπλα. Κι 'γω μκρή. Τα λαγήνια τα στόλζαμι. Μι μπρουτουμαϊά έδινάμι τα λαήνια. Τζ  γκιούμις μι λουλούδια». (Το τραγούδι αυτό το πρωτοάκουσα από έναν δάσκαλο που έφερνε τα παιδιά εκδρομή στα Καρόπλα. Και εγώ ήμουνα μικρή. Τα λαγήνια τα στολίζαμε. Με την Πρωτομαγιά στολίζαμε τα λαγήνια. Τις γκιούμες με λουλούδια).

Β. Μαργαρίτα Δάμπλια-Μήτσιου, 1924- (συνέντευξη 2013).

«Ι δάσκαλους ι Μπλέτσιους μας πάηνι εκδρομή στο Χούχλο. (Ο δάσκαλος Αθανάσιος Βλέτσης συνήθιζε να κάνει εκδρομές στην τοποθεσία  Χούχλο).

-Πόσα παιδιά πηγαίνατε εκδρομή στο Χούχλο;
-Όλ’ μαζί είκουσ’ πιδιά ήμασταν. Λέγαμι κι του τραγούδ’:

          Μέσα στο δάσος περπατώ κι ακούω τα πουλάκια.
          Κάθε κλαδί κι ένα πουλί, σε κάθε δέντρο μουσική,
          Χαρές και τραγουδάκια.

Τι μελωδία θαυμαστή, τι στόμα ζηλιμένου,
πάρα πουλύ μ’ ευχαριστεί, ν’ ακούω δε χορταίνω.
          Χορεύετε Ελληνίδες μου στο μυρωμένο χώμα.

Γ. Γραμματούλα Δάμπλια-Σκρέτα (Πρωτομαγιά 2017).

Έχου ακουστά ότι στα παλιά τα χρόνια πάηναν ι κόσμους στις βρύσες κι  στόλζαν τζ γκιούμις. Μερικές έπιναν καθαρές πιτρούλις. Σήμιρα έχουμι κι του έθιμου να πααίνουμι στα μνήματα. Στουλίζουμι τουν τάφου μι λουλούδια κι βάνουμι στιφάν’ τς Προυτουμαϊάς. Τιμούμι του δικό μας άνθρουπου.







Δ. Χρυσούλα Μητσιάνη-Δάμπλια (1.5.17)
  
Όλ’ η Βασίλα (οι κάτοικοι της συνοικίας «Βασίλα» στα παλιά τα χρόνια πάηνι στη βρύσ’ Τ’ Καϊάκα του προυΐ τς Πρωτομαϊάς. Η βρύσ’ αυτή είχι πουλύ νιρό κι οι πιτρούλις ήταν καθαρές.  Του έθιμου μι τς πιτρούλις ήταν παλιό. Σήμιρα δε μπίν’ πέτρις ι κόσμους (σήμερα δεν πίνουν πέτρες). Κάν’ στιφάνια απού προυτουμαϊά (φτιάχνουν στεφάνια από χόρτο που το λέμε πρωτομαγιά). Ιγώ βάνου παντού στιφάν’. Έβαλα κι ζ ντ βρύσ’ τς κουζίνας. Ι Διουνύ’ης  στιφάνουσι κι του αυτουκίνητου (ο γιος μου Διονύσης έβαλε σταφάνι της Πρωμαγιάς και στο αυτοκίνητο). 
ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΑ:
ιλιά (η), πληθ. ιλιές, αναρριχόμενος θάμνος, «ανιβαίν’ στου μπλουκό. Μπρουτουμαϊά βάζν ζών’ απού ιλιά κι δε γκριατουκόβισι ούλουν του χρόνου (Δημητρός Θ. Παπαγεωργίου), (Συνηθίζεται την πρωτομαγιά να δένονται στη μέση με το θάμνο αυτό κι έτσι ολόκληρο το χρόνο δεν κρεατοκόβονται).
Καρόπλα (τα), η ωραιότερη επίπεδη περιοχή, μικρό οροπέδιο προς β. της Άνω Σκοτίνας. Φύονταν πολλά δεντρίλια καρυάς (καρυόπουλα>Καρόπλα). Τα βράδια διακρίνονται φωτισμένες οι ακρογιαλιές της Κασσάντρας. Στα Καρόπλα, παλιότερα, συγκεντρώνονταν οι κοπέλες του χωριού και στήνανε το μεγάλο χορό κατά τις επίσημες γιορτές. Εκεί φύλαγαν σκοπιά (σε βάρδιες νυχτερινές) οι πατεράδες μας στην περίοδο της κατοχής. Είναι πραγματικό καραούλι.
Χούχλο (το), τοπωνύμιο προς δ. της Άνω Σκοτίνας. Πρόκειται για μια δροσερή πηγή. Το νερό που βγαίνει φαίνεται σαν να χοχλάζει. Έχουμε επάνω και κάτω Χούχλο.
 μπαϊρούλ’, μικρό μπαΐρι. 
 ---------- 
ΕΙΚΟΝΕΣ

                        Μπροστά και κάτω από το τοπίο ήταν η βρύση Νταλίγκα.
                                     Στο βάθος το Κάστρο του Πλαταμώνα



                                  Η ταμπέλα βρίσκεται στη γειτονιά Κοτσιβού, 
                                           Αγγέλη, Οικονόμου, Μάνου


               Το πρωΐ της 1ης του Μάη 2017 επιστρέφω από την περιοχή του 
            λάκκου Δάμπλια (Κάτω Σκοτίνα) από όπου μάζεψα τις "πρωτομαΐές


                                             Το Στεφάνι πήρε τη θέση του.
                                    Διακρίνεται πέρα η γειτονιά της Παναϊάς
                      



Μαρία και Χάρης Νικολάου Δάμπλια (στη μέση η Δήμητρα)

 
                           Ο Διονύσης Α. Δάμπλιας στεφάνωσε το αγροτικό του
  
ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ

 
Στεφάνι του Μάη και κόκκινο αυγό 
στον τάφο του αείμνηστου Θωμά Σκρέτα



                                  Οι τάφοι στολισμένοι με λουλούδια του Μάη




Ο πλούσιος στολισμός φανερώνει τον 
απύθμενο σεβασμό στους νεκρούς


                   Είναι ευχάριστο οι ζωντανοί να τιμούν τους νεκρούς                               
                               (στο βάθος διακρίνεται ο βράχος "Μελίσι

Πέμπτη, 27 Απριλίου 2017

Ιστορία: Πνευματική Κίνηση Σκοτίνας



«Τ’ Αϊ- Γιουργιού» χωρίς Σύλλογο

        Μέχρι τα τέλη του 2016 ο πολιτιστικός σύλλογος «Πνευματική Κίνηση Σκοτίνας» λειτουργούσε κανονικά και με πλήρη δράση. Ο σύλλογος ιδρύθηκε το 1980*. Τελευταία εμφανίζει την εξής διοικητική σύνθεση: πρόεδρος Στύλου Όλγα, αντιπρόεδρος Πινακά Ελένη, γραμματέας Μαρνέλας Απόστολος, μέλη: Πάσχου Έλενα, Χριστινόπουλος Θωμάς, Στύλος Αθανάσιος: Γίνανε προσπάθειες για νέα διοίκηση χωρίς αποτέλεσμα.
Έτσι, εφέτος (2017) το πανηγύρι τ’ Αϊ-Γιουργιού γιορτάστηκε χωρίς την επίσημη παρουσία του πολιτιστικού συλλόγου. Κακό πράμα για το χωριό, δυσάρεστες συνέπειες για τη νεολαία της Σκοτίνας. Με το δίκιο της η Όλγα Στύλου βγάζει κραυγή αγωνίας για το μέλλον του τόπου. 

 «Ένα μεγάλο ευχαριστώ εκ μέρους της ενορίας μας στα παιδιά των
χορευτικών τμημάτων του Αθανασίου Αναγνώστου. Δώσατε τον καλύτερό σας εαυτό. Ακολουθήσατε την πρόσκληση του π. Ελευθερίου Βαστάζου και βγάλατε ασπροπρόσωπο για άλλη μια φορά το χωριό μας. Η προσπάθεια αυτή των παιδιών πρέπει να συνεχίσει. Ένα χωριό σαν την Σκοτίνα με τόση παράδοση και έθιμα πρέπει και επιβάλλεται να ξαναζωντανέψει τον πολιτιστικό μας σύλλογο**. Είναι κρίμα τα γύρω χωριά να προοδεύουν και μεις να μένουμε πίσω. Όσοι θέλετε να συνεχίσει η παράδοσή μας θα βρούμε τη λύση. Όλα γίνονται, θέληση πρέπει να υπάρχει».
 
Σε τηλεφωνική μας επικοινωνία (26 τρέχοντος) η Όλγα υπογραμμίζει:   «Όλα γίνονται για χατίρι του χοροδιδάσκαλου και γιατί λυπάμαι τα παιδιά μας που έχουν τόσα χρόνια χορευτικό πίσω τους και είναι κρίμα να μη στεγάζονται σε ένα πολιτιστικό. Είναι κρίμα, γιατί τα παιδιά με νύχια και με δόντια τα κρατήσαμε τώρα να χορέψουνε του Αγίου Γεωργίου».
_________

* Συμπτωματικά, και ο σύλλογος Σκοτινιωτών Θεσσαλονίκης «ο Καλλίνικος» ιδρύθηκε το 1980 με προσωρινή επιτροπή: Ιωάννης Καλιαμπός, Αθανάσιος Ζιώγας, Ηλίας Σαούλιας, Νίκος Καρκαφίρης και Ιωάννης Δήμου (Νικολός). Σήμερα παραμένει ανενεργός.
** Παλιότερα πολιτιστικοί σύλλογοι δεν υπήρχαν. Τα πανηγύρια κρατιούνταν από το ανθρώπινο μεράκι. 
---------- 
ΕΙΚΟΝΕΣ

                             1.  ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΧΟΡΕΥΤΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ






                              



     Ανάμεσα στους χορευτές διακρίνονται οι: α) Απόστολος Καλαμάρας, β) Αθανάσιος Γ. Συντριβάνης, γ) Αθανάσιος Θ. Συντριβάνης, δ) Αντώνης Καλαμάρας, ε) Ιούλιος Ντόπεσι, στ) Αλεξάνδρα Καλαμάρα, ζ) Μαριάνθη Θ. Συντριβάνη, η) Αναστασία Στύλου, θ) Κατερίνα Παραμύθα.


Όλοι μαζί. Φωτογραφία αναμνηστική

2. ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ


Στο πανηγύρι παρούσες οι Αρχές


                                                 Ο κόσμος στο σεργιάνι

Σημείωση: το φωτογραφικό υλικό είναι της ´Ολγας Στύλου

Τετάρτη, 5 Απριλίου 2017

Τραγούδι: Να τσάκιζα το μαστραπά



Στα Στυλάτκα

Στην Άνω Σκοτίνα («απαλνή) υπάρχει γειτονιά που λέγεται «Στυλάτκα» ή «Αυλή τς Στύλινας». Προπολεμικά εκεί «έβαζε» (βούιζε) ο τόπος από παιχνίδια, τραγούδια, χορούς. Το όνομα το πήρε από τους Στυλαίους. Ο Διονύσης Στύλος-Τσιακμάκης υποστηρίζει: Ο «Γιωργάκς-Τσιπόρης πήρε γυναίκα Σκοτινιώτισσα χήρα, Στύλινα. Άλλαξε το όνομα και έγινε από «Τσιπόρης «Στύλος». Τα σύνορα ήταν: «απού κάτ’ Στέργιος Μ. Γιρμπχαλός, Μήτρος Γερομιχαλός, απού πάν’ Κουτσιβάτκου, απού ‘δώ τ’ Κουντουγιώρ’». 
Τα «Στυλάτκα» απέκτησαν σημασία, γιατί εκεί στήνονταν τρανός χορός κατά τις επίσημες γιορτές και προπαντός στην περίοδο του Πάσχα. Τα πιο γνωστά τραγούδια που ακούγονταν είναι «τα Πασχαλιόγιουρτα» κι «ι Κουσταντίνους ι μικρός» (βλέπε αναρτήσεις της παρούσας ιστοσελίδας:  26.3.14 και 19.4.15 αντίστοιχα). Το τραγούδι που ακολουθεί είναι γνωστό στον Κάτω Όλυμπο (και όχι μόνο). Σε κάθε εκδήλωση στην Αυλή της Στύλινας το «έπιανε»(το άρχιζε) η Καλή Δάμπλια-Καλιαμπού, μητέρα του γράφοντος. Καταγράφεται όπως η ίδια το τραγουδούσε. 

 Στη φωτογραφία η Καλή 
Δάμπλια-Καλιαμπού





ΝΑ ΤΣΑΚΙΖΑ ΤΟ ΜΑΣΤΡΑΠΑ

Να ‘χα ένα μή, ρόιδο μου,
να ‘χα ένα μήλο να ‘ριχνα (2)
στο πέ, μανάν μ’,
στο πέρα παραθύρι.

Να τσάκιζα, ρόιδο μου,
να τσάκιζα το μαστραπά (2)
πο ‘χει, μάνα μ’, πο ‘χει το μόσχο μέσα.

Το μόσχο το, ρόιδο μου,
το μόσχο το γαρύφαλλο (2)
και το μακεδονήσι.



Και μέσα η κό, ρόιδο μου,
και μέσα η κόρη κάθεται,
κεντάει χρυσό μαντήλι.

Το μαντηλά, κόρη μου,
το μαντηλάκι που κεντάς,
το μαντηλάκι που κεντάς,
σε μέ, καλέ, σε μένα να το  στείλεις.

Να μην το στείλεις μ’ άλλονε,
παρά με την αγάπη.

          Ο Ηρακλής Δάμπλιας ο μικρότερός της αδερφός, με ενθουσιώδη αυθορμητισμό προσθέτει (το έτος 2001):

Κέντα του κόρη μ’ κέντα του
κέντα του κόρη μ’ κέντα του,
κέντα του κόρη μ’ κέντα του
κι άλλουν μανά μ’
κι άλλουν να  μη ντου δώσεις.
----------
Ανάμνηση: Δεν το κρύβω ότι το συγγενικό περιβάλλον με επηρέασε στο να αγαπήσω κι εγώ το τραγούδι της μάνας. Θυμάμαι παραδείγματος χάριν: α) σε κάθε της κίνηση (μπαξές, σπίτι, βρύση) ψιθύριζε τραγουδιστά «να τσάκιζα, ρόιδο μου, να τσάκιζα το μαστραπά» και άλλους τοπικούς σκοπούς, β) ο πατέρας της Γιαννούλης, με δεξιοτεχνία έπαιζε το βιολί και συνόδευε το τραγούδι της Καλής, γ) άλλο άκουσμα στο ίδιο τραγούδι έχω από το θειο μου Ηρακλή Δάμπλια. Αυτός κάθε πρωί στα χρόνια του Εμφυλίου βοσκούσε τα μανάρια (πρόβατα) στο καραούλι «Μπαρμπούσ’» κοντά στη βρύση «Βλαχάτη». Εκεί έπαιζε τη φλογέρα σαγηνεύοντας τους κατοίκους του χωριού (Άνω Σκοτίνα). Από 'κεί φέρνανε  νερό οι οικογένειες της γειτονιάς του Γιαννούλη Δάμπλια. (Η ονομασία οφείλεται στους βλάχους μαστόρους, οι οποίοι ανακάλυψαν την πηγή. Αυτοί έφτιαχναν κάρβουνα και έμεναν στο χωριό. Οι χωριανοί αργότερα έφεραν το νερό στην πλατεία ("Πλάτανο"), βλέπε ανάρτηση 2.10.14)

ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΑ-πλησιέστεροι συγγενείς του Γιαννούλη Δάμπλια

ΔΑΜΠΛΙΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ-Σκάθαρης (+16.9.1914), σύζυγος Χρυσούλα Γιργουλά- Μπασιάλα (Χρυσάνα). Σιδηρουργός-κυνηγός. Γιος: Γιαννούλς* (27.9.1887-1950), σύζυγος. Όλγα Γερομιχαλού. Παιδιά:

1. Βασίλης (1906-), σύζυγος Πινέλω Μπουκουβάλα. Παιδιά 6      
2. Καλή ((26.1.1909-25.11.1980), σ. παπά Απόστ. Καλιαμπός (1904-1995). Παιδιά: 9
3. Θωμάς, σ. Μαρία από Χράνη. Παιδιά: 5             
4. Απόστολος (+1937)               
5. Θανάσης (1911-1936)     
6. Χρυσούλα (1914- ), σ. Αθ. Αγγέλης. Παιδιά 5              
7. Γιώργος, σ. Στάμω Αστ. Γερομιχαλού. Παιδιά 4         
8. Σοφία, σ. Λεωνίδας Σκρέτας (υιοθετήθηκε από Μητό-Καλαμάρα Γρηγόρη.    Παιδιά 2
9. Μαριγούλα, Σκοτώθηκε στον εμφύλιο (1048) από νάρκη 
10. Ηρακλής (1929-2013), σ. Αθηνά Κρεμέτη-Κατερίνη. Παιδιά 3
----------
* Σκάθαρης, παρατσούκλι του Γιαννούλη Δάμπλια. Προσωπικά πιστεύω ότι προέρχεται από το αγκαθωτό ψάρι σκαθάρι. Ο παππούς μου συνήθιζε να τρώγει ψάρια. Τη μέρα των Βαΐων του 1950 στην Κάτω Σκοτίνα επέστρεψε από την Εκκλησία κρατώντας στα χέρια ψάρια. Μόλις μπήκε στο σπίτι εξέπνευσε. Ο Απόστολος Δάμπλιας του Ηρακλή για το «σκάθαρης» υποστηρίζει ότι «μόνο ο Γιαννούλς Ντάμπλιας τα κατάφερνε να προμηθεύεται καθάριο ψωμί» (σιταρένιο).




                                                         





 








ΕΙΚΟΝΕΣ-συγγενείς της Καλής


                          Οι δυο αδερφές Καλή και Σοφία (στη μέση). Αριστερά η Σοφία, 
                          δεξιά η Καλή). Προφανώς στην ταβέρνα του Ηρακλή Δάμπλια 
                                      (Κατερίνη, αρχές δεκαετίας του 1970)



Ο παπά Απόστολος Καλιαμπός με την παπαδιά Καλή. Η φωτογραφία είναι βγαλμένη το καλοκαίρι του 1971 στο καράβι "Καφαλληνία" (Πάτρα-Σάμη). Προορισμός το Αργοστόλι για να δουν το γιο τους που υπηρετούσε ως Γραμματέας στη Μητρόπολη Καφαλληνίας. Έπρεπε να δουν και τον Δεσπότη αοίδιμοΠροκόπιο (Μενούτη). 




                Οι γονείς της Καλής Ιωάννης Δάμλιας και Όλγα το γένος Γερομιχαλού.
  

                                    Γιώργος Ιωάννου Δάμπλιας, αδερφός της Καλής