Εκπαίδευση: ένας δάσκαλος μερακλής

  
 

 Νικόλαος Θ. Δάμπλιας

 (1944-2010)

       Στην εκπαίδευση υπάρχουν και δάσκαλοι μερακλήδες. Πιστεύω ότι σ’ αυτούς συγκαταλέγεται και ο αείμνηστος Νικόλαος Δάμπλιας του Θεοχάρη 

από την Σκοτίνα Πιερίας. Αγαπούσε το παιδί, τον μαθητή. Φρόντιζε να γίνεται η δουλειά σωστά. Γι’ αυτό και τον διέκρινε πολύ μεράκι και αγάπη προς το αντικείμενο που καταπιανότανε. Υπηρέτησε: α) Άνω Σκοτίνα (1965-66),  β) Κάτω Σκοτίνα (1973-78), γ) Πλαταμώνα, δ) Θεοδόσια Κιλκίς, ε) Επτάλοφο Κιλκίς, στ) Καρίτσα Πιερίας, ζ) Γερμανία, η) Κατερίνη.

     Από το εκπαιδευτικό του έργο στη Σκοτίνα παραθέτω δείγματα δραστηριοτήτων μαθητών και δασκάλων (Φθινόπωρο του 1976):

 ΕΙΚΟΝΕΣ: Δραστηριότητες μαθητών και δασκάλων Δημοτικού σχολείου Σκοτίνας (1976).

ΕΞΩΦΥΛΛΟ (όπισθεν)

 

Εκπαίδευση: δάσκαλοι στη Σκοτίνα (δεύτερο μέρος)

Η παρούσα ανάρτηση

αποτελεί

 

Λίστα με ονόματα

          Στις αρχές του 2004 επικοινωνώ με τους αξιότιμους δασκάλους: Θανάση Ζιώγα, Νίκο Δάμπλια, Ηλία Σαούλια (υπηρέτησαν παλιότερα στο δημοτικό σχολείο Σκοτίνας) και τον τότε διευθυντή του σχολείου Γιώργο Δ. Γιαννουλόπουλο. Από αυτούς αντλώ πληροφοριακά στοιχεία αναφορικά με την υπηρεσία δασκάλων στο σχολείο του χωριού. Παραθέτω τα ονόματα κατά απόλυτη αλφαβητική σειρά, σημειώνοντας στο πλάι τον χρόνο υπηρεσίας:

1. Αγγέλης Θωμάς, 1968-72

2. Αδαλόγλου Σούλα, 1994-95

3. Αναγνωστοπούλου Αγγελική, 1993-94

4. Αποστολόπουλος Νικόλαος, 1975-76

5. Βλαχοπούλου Ελένη, 1995-98

6. Βλέτσης Αθανάσιος, 1938-48,* 1950-51

7. Βλέτσης Θωμάς, 1965-71

8. Γεωργουλά Ρούλα, 1989-90

9.  Γιαννίκης Αθανάσιος, 1983-85, 1988-90, 1993-95

10. Γιαννουλόπουλος Γεώργιος, 1978-1980, 2003...

11. Γιάντσιου Παρασκευή, 1998-99

12. Γιάντσιου Σοφία, 1979-83

13. Γουζέλη Χριστίνα, 1998-99, 2002-03

14. Γραβιάς Ιωάννης, 1986-88

15. Δαλακούρα Ευαγγελία, 1979-80

16. Δάμπλιας Νικόλαος, 1965-66*, 1973-78

17. Διαμάντου Νίκη, 1984-85

18. Δομπρίνη Σουλτάνα, νηπιαγωγός, 1973-76

19. Ζέρβα Αντωνία, 2001-02

20. Ζιώγας Αθανάσιος, 1963-66, 1971-73

21. Ζορμπάς Βασίλειος, 1977-79

22. Ζουρλαδάνης Βασίλειος, 2003-04

23. Θεοδωρίδου Άννα, 1963-64

24. Ιορδάνου Δημήτριος, 1995

25. Καζακλάρης Δημήτριος, 1987-88, 1990-91

26. Καλαφάτη Ζωή, 1982-83

27. Καλλιτσάρη Δήμητρα, 1980-85

28. Καραλής Γεώργιος, 1951-53

29. Καραμούζας Αθανάσιος, 1994-95, 1998-99

30. Καρατέγος Αστέριος, 1987-88

31. Καρτασίδης Νικόλαος, 1961*, 1963-67

32. Καρυπίδου Σοφία, 1963-74

33. Κατσαμάκας Αθανάσιος, 1957-61*

34. Κλιγγοπούλου Αικατερίνη, 1991-92

35. Κολωνιάρη Μαρία, 1971-72, 1974-77

36. Κομματά Καλλιόπη, 2000-01

37. Κορώση Αικατερίνη, 1972-

38. Κοσμίδου Αναστασία, 1967-72

39. Κουλιούμπας Οδυσσέας, 1984-86

40. Κουτρώτσιος γεώργιος, 2001-03

41. Κρητικάκης Εμμανουήλ, 1991-93

42. Κτενίδης Δημήτριος, 1966*

43. Κυριαζίδης Κων/νος, 1966*

44. Λαβασίδου Αλεξία, 2000-01

45. Λαμπριανίδης Λάμπρος, 1963*

46. Λανγκούρας Πασχάλης, 1983-84

47. Λάππα Φανή, 1969-70

48. Λέλης Βασίλειος, 1991-92

49. Λευθεριώτη Αγγελική, 2000-01

50. Λιάγκας Στέφανος, 1982-83

51. Μαβίνης Αργύριος, 1978-1.12-79

52. Μακαλέκας Δημήτριος, 1992-97

53. Μακαντάσης Ιωάννης, 2003-04

54. Μακρή Κω/νιά, 1985-86

55. Μανωλά Πελαγία, 1999-02

56. Μαρκόπουλος Μάρκος, 1969-70

57. Μασούρα Θεοδώρα, 1979-80

58. Μασούρας Απόστολος, 1960-63 (νυχτερινό.)*

59. Μιχοπούλου Μαρία, 1983-84

60. Μοσχούς Ευαγγελία, 1972-75

61. Μπαλαβάνος Αστέριος, 2001-02

62. Μπασδέκης Ματθαίος, 1992-93

63. Μπούρα Χαρίκλεια, 1966-69

64. Νίκα Ευαγγελία, 1990-91

65. Νικολαΐδης Στάθης, 1985-86

66. Νικολοπούλου Αλεξάνδρα, 1982-84

67. Νταλαπάσχος Χρήστος, 1976-77, 1980-82, 1986-89

68. Ντάνη Αγγελική, 1996-97

69. Πάπα Αικατερίνη, 1971-73

70. Παπαευθυμίου Ελένη, νηπιαγωγός, 1970-71

71. Παπαθανασίου Νικόλαος, 1986-89

72. Παξιμαδάκης Ιωάννης, 1965-66

73. Παπά Άννα, 1985-86

74. Παπαγεωργίου Νικόλαος, 1984-85

75. Παπαγιαννοπούλου Αγγελική, 1998-99

76. Παπαδημητρίου Ελένη, 1974-77, 1980-82

77. Παπαδημητρίου Ευτυχία, 1984-85

78. Πατσιατζή Πηνελόπη, 2002-03

79. Πατσιατζής Κων/νος, 1999-01

80. Πετροπούλου Φεβρωνία, 1989-90

81. Πήτου Αλεξάνδρα, 1974-77

82. Προκόβας Απόστολος, 1980-81, 1986-88, 1990-91

83. Σαούλιας Ηλίας, 1963-65

84. Σιαμήτρας Γεώργιος, 1987-88

85. Σιώκου Μαρία, 1999-00

86. Σκαπέτης Χρήστος, 1963-64, -1968

87. Σκρέτα Καλλιόπη, 1974-77

88. Σκρίμπα Αθανασία, 1984-85

89. Σουλή Ευδοξία, 1999

90. Στογιάννος Γιάννης, 1986

91. Στύλος χρήστος, 1973-74

91. Σωτηροπούλου Ηλιάδα, 1964-65

92. Τζουμάκα Ευαγγελία, 2003-04

93. Τιούφα Μαρία, 1988-89, 1995-97

94. Τουρνίδης Κων/νος, 1997-98

95. Τσακιρίδης Γαβριήλ, 2001-02

96. Τσαπουρνιώτη Τασούλα, νηπιαγωγός, 1989-90

97. Τσιμπούρας Νικόλαος, 1978-79

98. Τσιός Δημήτριος, 2002-03

99. Τσιουργαλή Κατερίνα, 1997-

100. Τσιούτρας Δημήτριος, 1984-87

101. Τσίτσιφας Ιωάννης, 1978-83

102. Χροσιτής Αστέριος, 1953*

103. Φερντζάκης Ιωάννης, 1974-76

104. Φτεργιώτης Γεώργιος, 1993

Στο χρονικό διάστημα 1951-73 υπηρέτησαν οι:

1. Αποστολόπουλος Ανδρέας

2. Αποστολοπούλου (σύζυγος), νηπιαγωγός

3. Αχίλλα Ολυμπία, νηπιαγωγός, 1967-70

4. Βλαχοπούλου Ολυμπία

5. Καραπαναγιώτου Ακριβή

6. Κολάρου Ελένη, νηπιαγωγός

7. Κουντοφάκας Νικόλαος

8. Λιακόπουλος Νικόλαος

9. Μπίνιας Γεώργιος

10. Μυρωτής Γεώργιος

11. Ράλλης Δημήτριος

12. Τσελίκης Αθανάσιος

          Η νηπιαγωγός της Σκοτίνας κ. Ασημούλα Αβραάμ-Γκάρα μου έδωσε  (16.06.04) στοιχεία νηπιαγωγών που υπηρέτησαν, κατά καιρούς, στο χωριό, όπως:

1. Αβραάμ Ασημούλα, 1978-2010

2. Δημούλα φανή, 1977

3. Δασκαλοπούλου Κων/νιά, 1976

4. Καβουνίδου Κων/ντία, 1977

5. Πατσικαθεοδώρου Σοφία, 1971-72

6. Σάββα Ελένη, 1977-78

Το 2015 παίρνω στοιχεία από το δημοτικό σχολείο για το διδακτικό προσωπικό, που καταγράφεται παρακάτω:

 Δημοτικό: Λιόλιας Νικόλαος, διευθυντής,

          Δάσκαλοι: Μπίτουλας Παύλος

          Παπαδάκη Πηνελόπη

          Σανυζίδης Παναγιώτης

Νηπιαγωγείο: ποϊσταμένη Λαΐνα Μαρία (1.9.1914)

Νηπιαγωγοί:

          Αβραάμ Ασημούλα

          Χάμου Φανή

Πέτκου Στυλιανή

          Τσιτσινάκου Φωτεινή

----------

* ο αστερίσκος δηλώνει την υπηρεσία του δασκάλου στην Άνω Σκοτίνα.

---------- 

ΕΙΚΟΝΕΣ
                                  

Στη φωτογραφία μαθητές και οι δάσκαλοι Καραλής Γεώργιος, Παπαδιδασκάλου Λεωνίδας (ωρομίσθιος φιλόλογος) και Κολάρου Ελένη. Επικεφαλής ο διευθυντής Αθανάσιος Βλέτσης (με το ρεπούμπλικο). Σχολικό έτος 1950-51.

 

 

Οι κουμπάροι μου Νίκος (δάσκαλος) και Βαγγελιώ Δάμπλια 

στεφανώνουν το ζεύγος Γιάννη και Δήμητρας Καλιαμπού

(26 Ιουλίου 1970)

Εκπαίδευση: δάσκαλοι στη Σκοτίνα (πρώτο μέρος)

Παλιά χρόνια

Ονόματα δασκάλων που υπηρέτησαν στη Σκοτίνα (Άνω και Κάτω):  

1. Γιάννης Καραγιαννίδης (1879-)*, 2. Α. Κορκόβιλος (1879-1891), 3. Δημήτριος Αγγέλης, 4. Αθανάσιος Τσαρούχας, 5. παπά Οικονόμου, 6. παπά Σακελλάρης, 7. Δημήτριος Τομαράς, 8. Ηλίας  Χατζηχαμπέρης**, 9. Αθανάσιος Βλέτσης (1889-1982), 10. Αλέκος, (έκανε μάθημα στο υπόγειο Κουκουλιάρα γύρω στο 1930). 11. Καίσαρης, 12. Θωμάς Παραμύθας (1908-1991), 13. Αθανάσιος Ζιώγας, 14. Ηλίας Σαούλιας.

Πάντως κατά τον Εμφύλιο (και πριν από αυτόν) δυο ντόπιοι δάσκαλοι είναι πασίγνωστοι στο χωριό: α) Αθανάσιος Βλέτσης (1889-1982) στην Άνω Σκοτίνα και β) Θωμάς Παραμύθας (1908-1991) στην Κάτω. Ο τελευταίος μετά τον Εμφύλιο και μέχρι τη συνταξιοδότηση υπηρέτησε σε σχολεία της Κατερίνης. Ο Αθανάσιος Βλέτσης το 1923 ανέλαβε υπηρεσία στο χωριό. Ποηγουμένως υπηρέτησε στην Πούρλια. Η όλη του υπηρεσία ξεπερνάει τα 40 συνεχή χρόνια.

Για τον Καραγιαννίδη ο Θωμάς Γερομιχαλός-Καραμπίνας τονίζει: «Ήταν δάσκαλος στο χωριό. Έφυγε στο ελληνικό. Του μπρόσβαλαν (προσέβαλαν) οι Τούρκ' τη γυναίκα τ' κι έφυγι. Έτσ' μ' ήλιγι ι πατέραζ μ'. Ειχι σπίτ' ιδώ που έχ' μπαχτσέ ι πιθιρόζ μ' (Χρυσικός). Γι αυτό του λέν «τα πλάια τ' Καραγιάν'» (οι πλαγιές του Καραγιάννη).

Για τον Τομαρά αναφέρω ότι ήταν δάσκαλος του πατέρα μου Αποστόλου Καλιαμπού  (1904-1995), ιερέως, στα πρώτα χρόνια του 20^ου αιώνα στην Άνω Σκοτίνα. Στην Κατοχή τον βρίσκουμε στο Χορτιάτη ως ιερέα και  εκτελείται από τους Γερμανούς (βλέπε Κ. Α. Βοβολίνη, «η εκκλησία εις τον αγώνα της ελευθερίας».

----------

* «Το 1879 δάσκαλος ήταν ο Γιάννης Καραγιαννίδης, ενώ το ίδιο έτος τοποθετήθηκε ο Αθανάσιος Ιω. Κορκόβιλος, τον οποίο συναντάμε να διδάσκει μέχρι το 1891. Στις αρχές του 20^ου αιώνα χρέη διδασκάλου εκτελούσε ο Τομαράς. Το σχολικό έτος 1913-14 το σχολείο της κοινότητας είχε τέσσερις τάξεις, ενώ ο μοναδικός δάσκαλος, ο Ηλίας Χατζηχαμπέρης, δίδασκε στους 25 μαθητές. Την ίδια περίοδο δυο δάσκαλοι από τη Σκοτίνα δίδασκαν σε άλλες κοινότητες: ο Αναγνώστης Βλέτσης στην Πούρλια και ο Ιω. Αναγνωστόπουλος στα Καλύβια Κουντουργιώτισσας. Το επόμενο σχολικό έτος ο αριθμός των μαθητών αυξήθηκε σε 60 (50 άρρενες και 10 θήλεις) στους οποίους, λόγω οικονομικής στενότητας δίδασκε ένας δάσκαλος. Για το λόγο αυτό ο επιθεωρητής της εκπαίδευσης για την περιοχή της Πιερίας (Βεργόπουλος) προτείνει την ίδρυση μονοταξίου σχολείου θηλέων. Δυστυχώς, όμως, οι οικονομικές συνθήκες δεν επέτρεψαν τη δημιουργία του» (ιστορικό αρχείο Μακεδονίας).

** Σε παλιό ημερολόγιο του μακαρίτη παππού μου Ιω. Δάμπλια παρεμβάλλεται ερωτικό τραγούδι, που αποτελεί, καθώς φαίνεται, σύνθεση του υπηρετούντος τότε  -1η δεκαετία του 20ου αιώνα- «σ’ ‘ν’ απαλνή» Σκοτίνα διδασκάλου Ηλία Χατζηχαμπέρη:

Τραγούδι του διδασκάλου Ηλία

Αχ, τι θα γενώ που έκλαψα ο δυστυχής

με το τρελοκόριτσο

και πεισματάρικο.

Και το δικό σου πείσμα

μ’ έρριξε φωτιά μέσ’ στην καρδιά

και μου επλήγωσε ολότιλα,

μικρό ζαλιάρικο.

Τι απιλπισιά μου κάμει όταν θυμηθώ,

κάναν δεν έχου να του πω,

καλέ ζαλιάρικο.

Και τα δικά σου λόγια

μ’ άναψαν φωτιά μέσ’ στην καρδιά

και μου επλήγωσε ολότιλα,

μικρό ζαλιάρικο.

(από συλλογή μου τραγουδιών, ομάδα δεύτερη-«αγάπη-έρωτας»)

-----------  

Σημείωση 1. Ο Στέργιος Γερομιχαλός (1897-1987) -«τς Λένους» θυμάται:       «Πρώτους δάσκαλους στο χωριό λέγουνταν Δημήτριος Αγγέλης, πατέρας ντ Βαγγέλ' τ' Πατούνα. Μιτά τιλείουσι ικείνους κι μας φέρν έναν απ' τ' Λιφτουκαρυά. Τσαρούχας. Ικείνους έραφνι κάπις. Ασχουλούνταν μι τέτοια, έκαμνι κι του δάσκαλου. Τουν είχα ιγώ. Ήμαν τότι τιτάρτ' τάξ'. Μιτά γίγκαν οι παπάδις, ι μακαρίτς Οικονόμους παπά Θανάης κι ι παπά Σακιλλάρης. Έκαναν κι αυτοί δασκάλ' ένα διάστημα. Πήγα κι σ' αφνούς. Αργότιρα ήρθι ι δάσκαλους Δημήτριος Τομαράς απ' Τζιαριτσιάν'. Ήταν αυτός γιρός δάσκαλους. Απ' αυτόν βγήκι ι δάσκαλους ι Μπλέτσιους».

Σημείωση 2. Η Βικτωρία Βλέτση-Γερομιχαλού-«Μπιτώρου» (1923-2002) μου εκμυστηρεύτηκε: «ι πατέραζ μ’ πήγι ζ’ Μπούρλια δάσκαλος. Μόνος του. Στη Μπούρλια είχι καλή διαγωγή κι' κεί τουν κράτσαν οι Πουρλιώτις. Ήταν ανύπαντρους…Ο πατέρας του, ο παππούς ο Βλέτσης πάει κι του μπήρι. Να' ρθεί σ' τ' Σκουτίνα. Οι Πουρλιώτις τουν αγαπούσαν τόσου πουλύ, που τουν ανέβασαν του μισθό. Απού 3 λίρις μισθό τουν ανέβασαν 12 λίρις» (συνέντευξη 1994).

ΕΙΚΟΝΕΣ

Τομαράς Δημήτριος, εφημέριος ιερέας στο Χορτιάτη μέχρι την Κατοχή

 Δείγμα από τον τρόπο θανάτωσης του ιερέα

 αριστερά:

Αθανάσιος Βλέτσης


δεξιά:

Θωμάς Παραμύθας 




                                                                

Αθανάσιος Ζιώγας του Νικολάου και της Γραμματής  Οικονόμου. Η φωτογραφία είναι αποκομμένη από φωτογραφία συντροφιάς στον Πλάτανο "τς Απαλνής" ΣΚοτίνας στο Πανηγύρι του 2011. Βλέπε ανάρτηση 13.9.13.
                                                               

Ηλίας Σαούλιας του Γεωργίου και της Αικατερίνης. Το επώνυμο Σαούλιας πιθανόν να βγαίνει από το σαούλι (νήμα της στάθμης) των μαστόρων της Ηπείρου. Η φωτογραφία είναι βγαλμένη το 2015 στα εγκαίνια ναών Αγίων Γεωργίου και Καλλινίκου στη Σκοτίνα.

                                                           
                                               

 Γιώργος Γιννουλόπουλος, κάτοικος Λιτοχώρου με πολλούς συγγενείς στη Σκοτίνα.

                                                                                                              

Το Δημοτικό σχολείο στην Άνω Σκοτίνα. ΚΤίςτηκε το 1856 από τον Καλλίνικος (1800-1889). Ο Ευάγγελος Κλεόμβροτος σε σχετική μονογραφία "Καλλίνικος, Μητροπολίτης Μυτιλήνης και μετέπειτα Πατριάρχης Αλεξανδρείας, 1934 σημειώνει: "επιθυμών -ο Καλλίνικος- να  φανή θετικώς ωφέλιμος εις την γενέτειράν του, ανήγειρεν ιδίαις δαπάναις μικρόν μεν, αλλά περικαλή ναόν επ' ονόματι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, την δε υπ' αυτού ιδρυθείσαν Δημοτικήν Σχολήν επροίκησε με το ποσόν των 300 λιρών Τουρκίας. Το ποσόν τούτο, προς μείζονα ασφάλειαν, κατέθεσεν επ' ονόματι του Σχολείου εις την Μονήν του Αγίου Διονυσίου, υπό τον όρον, όπως, εκ του ετησίου τόκου 12%...μισθοδοτώνται οι Διδάσκαλοι και καλύπτονται αι λοιπαί σχολικαί ανάγκαι". 

        Δυστυχώς σήμερα το σχολείο δεν υπάρχει. Καλά που πρόλαβα να το φωτογραφήσω στο πανηγύρι του 1985. Τώρα βλέπεις ερείπια.

Το Δημοτικό σχολείο στο "Κοτσέκι". Πριν το 1966 στη θέση αυτή υπήρχε παλιότερο κτίριο

Στην κεντρική είσοδο του Σχολείου υπάρχει εντοιχισμένη πλάκα που δείχνει ότι το σχολείο κτίστηκε το 1966, όταν πρόεδρος ήταν ο Ιωάννης Τσινιάνης του Γεωργίου.

Το καινούργιο Δημοτικό σχολείο της Σκοτίνας, Κτίστηκε στη δεκαετία του 1950 (1ος όροφος). Ο δεύτερος όροφος περατώθηκε το 1986.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Μαρία Καλιαμπού

    
                                                

                                       Το καινούριο βιβλίο

      Πρόσφατα κυκλοφόρησε το καινούριο βιβλίο της Μαρίας Καλιαμπού, καθηγήτριας στο πανεπιστήμιο του Γέιλ Αμερικής. Στον πρόλογο τονίζεται: «Το βιβλίο είναι γραμμένο στα ελληνικά από τη Μαρία Καλιαμπού, έμπειρη καθηγήτρια των ελληνικών στο πανεπιστήμιο  Yale. Είναι απαραίτητο εργαλείο για μαθητές και δασκάλους ελληνικών. Αποτελεί συμβολή όχι μόνο στην

εκμάθηση γλώσσας, αλλά και του πολιτισμού της Ελλάδας». Το ανθολόγιο περιλαμβάνει:

     -είκοσι πέντε ελληνικά παραμύθια. Ξεκινάει με εύκολες ιστορίες, προχωράει σε δυσκολότερα κείμενα και τελειώνει με τρία παραμύθια σε διαφορετικές ελληνικές διαλέκτους.

     -πλήρες λεξιλόγιο με μετάφραση στα αγγλικά, καθώς και κατάλογο με ιδιωματικές εκφράσεις.

     -ερωτήσεις κατανόησης κειμένου σε κάθε κεφάλαιο.

     -γλωσσικές ασκήσεις για λεξιλόγιο και γραμματική.

ΕΙΚΟΝΕΣ από σελίδες του βιβλίου