ΕΜΦΥΛΙΟΣ: ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 1946

    Ο Γιάννης Νικολός (τ΄ Λιόλια), από την Σκοτίνα, βοσκούσε γίδια, αλλά ο νους του ήταν στα γράμματα. Θυμάμαι, πως στον τροβά κουβαλούσε βιβλία, μαζί και τη Σύναψη (ήταν και ψάλτης). Στην τοποθεσία "Χούχλο" το 1946  μου λέει: "Ρε παιδί μου, άσε τα γίδια και πάνε στον πατέρα σου να μάθεις μια κλούτσα γράμματα...". (*) (ο πατέρας μου είχε χειροτονηθεί παπάς τον Απρίλη του ΄45 στη Μόρνα Πιερίας).

 

    Στον Εμφύλιο εγκαταλείπει τα γίδια και επιστρατεύεται στην Ελληνική Βασιλική Χωροφυλακή,  Ανέκαθεν είχε τη μανία να διαβάζει κρατώντας σημειώσεις. Από προσωπικό του τετράδιο μεταφέρω:

 

  

 

     «Η πρώτη οργανωμένη επίθεση ανταρτών εναντίον Σταθμού χωροφυλακής Λιτοχώρου έγινε στις 30 Μαρτίου 1946. Ζαχαριάδης εξορμά εις  Λιτόχωρον Κατερίνης.

 

 

    Ώρα 23.30. Λιτόχωρον. Νύκτα Σαββάτου, παραμονές εκλογών. Οι χωροφύλακες και οι εθνοφύλακες φρουροί, πιάσανε τα παράθυρα και απάντησαν στη φωτιά με φωτιά.

    Άρχισε τότε απεγνωσμένη μάχη στα τυφλά.  Νύχτα. Ο διοικητής της ομάδας ζήτησε από την Κατερίνη να στείλουν ενισχύσεις. Τη στιγμή εκείνη ένα μπουκάλι πέρασε από το παράθυρο περιλούοντας με βενζίνη το δωμάτιο. Ένας χωροφύλακας κάηκε ζωντανός και το πτώμα του απόμεινε ώς την άλλη μέρα κρεμασμένο από το πρεβάζι.

 

    Μέχρι στις 5 το πρωί κράτησε η αντίσταση. Οι ζωντανοί κρατούσαν το Σταθμό εν όσω ακόμα στεκόταν όρθιος. Απ' έξω οι αντάρτες, είχαν πιάσει αποβραδίς το χωριό με καπεταναίους τον Ξυνό, τον Τζαβέλα και τον Φωτεινό. Πέντε αντάρτες κουβάλησαν μεγάλα δοχεία γεμάτα βενζίνη.  Οι τέσσερις έπεσαν σκοτωμένοι απ' τα πυρά των πολιορκημένων. Ύστερα άλλοι ζύγωσαν και έριξαν χειροβομβίδες. Λίγο μετά τις πέντε οι αντάρτες προχώρησαν προς το ολοκαύτωμα. Αλλά δε βρήκαν ψυχή.

    Μια φούχτα ανδρών πήραν τα βουνά ενώ, οι αντάρτες χάθηκαν στη δασώδη περιοχή του Ολύμπου.

     Από τους 33 άνδρες της φρουράς καταμετρήθηκαν τα πτώματα 12 φονευθέντων, 3 απανθρακωμένων, μεταξύ των οποίων και μιας γυναικός. Πέντε χωροφύλακες είχαν απαχθεί  από τους αντάρτες, εκ των οποίων οι δυο επέστρεψαν μετά τρεις ημέρας ημίγυμνοι και σε κακή κατάσταση.  

   

    Αυτή την ιστορία την έγραψα στην Καρυά Ολύμπου 4η Μαρτίου 1963".

   

----------

ΣΗΜΕΙΩΣΗ 1η: Ο Αντώνης Ζαρκανέλας στο βιβλίο «η κόκκινη βία», σελ 25. σημειώνει: "Τη νύκτα της 30 Μαρτίου, κατά τις 11 το βράδυ, ομάδα ενόπλων κομμουνιστών  επιτίθεται στο Λιτόχωρο, μετά από άνωθεν εντολή, εναντίον του σταθμού χωροφυλακής Λιτοχώρου. Σκοτώνονται 12 νέα παιδιά, δέκα χωροφύλακες και δυο στρατιώτες που έφθασαν μερικές ώρες ή δυο-τρεις μέρες πριν, για τη φύλαξη των εκλογικών κέντρων εν όψει των εκλογών της 31ης Μαρτίου 1946. Και μια γυναίκα καθαρίστρια του Σχολείου…και την κυρά Μπουλιώ που ήταν από την περιοχή».

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ 2η: Στην "Ιστορία του Ελληνικού Έθνους", τόμος ιστ΄, σελ. 119 παρατηρούμε:

 

α) αποτέλεσμα κάλπης:

 

 

 β) επίθεση στο Λιτόχωρο 

(*) Η Χρυσούλα Δάμπλια-Αγγέλη σε σχετική συνέντευξη (25.7.96) αναφέρει: "δε γξέρουμι μια κλούτσα γράμματα (στοιχειώδη γράμματα).

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ: Τα ΣΚΑΡΙΚΙΑ

 Α. ΑΝΩ ΣΚΟΤΙΝΑ

 

 

Τα σκαρίκια (συχαρίκια) μας θυμίζουν την ευχάριστη είδηση του ονόματος του παιδιού που προηγείται από το ιερό μυστήριο της βάπτισης.  Η μάνα δεν πήγαινε στην εκκλησία. Περίμενε στο σπίτι για να ακούσει το όνομα του παιδιού.

    Τα παιδιά πλησίαζαν το χώρο της κολυμβήθρας.  Η κολυμβήθρα ήταν πίσω στον νάρθηκα πέτρινη, μόνιμη, κτιστή. Εκεί διαβάζονταν η Κατήχηση. Με το άκουσμα του ονόματος οι νεαροί τρέχανε προς όλες τις πλευρές του χωριού για να πάρουν το φιλοδώρημα, τα σκαρίκια. Τρέχανε πρός Χασαπλιό, Κηψαρά, Παρθένη. Ο πρώτος έπαιρνε μεγαλύτερο φιλοδώρημα. Τα υπόλοιπα παιδιά παίρνανε άλλα δώρα: μήλα, καρύδια κλπ. Δίνανε και καμιά καραντάνα, «δικάρα φκιαγμέν απού μπακίρ». Νόμισμα χωρία αξία.

 

ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ 1. Χασαπλιός, 2. Κηψαράς, 3. Παρθένη, 4. Μουζάς

 

 

 

 

 Β. ΚΑΤΩ ΣΚΟΤΙΝΑ

 

    Έχουμε και περιπτώσεις παρεξηγήσεων. Για την Κάτω Σκοτίνα στον οικισμό "Βασίλα" λένε: «Όταν βάφτισαν τον Κακάλ΄ τς  Αριστούλας τον είπαν Ευθύμιο. «Πες, νουνά, το όνομα; 

-Ευθύμιο.

Αλλά μετά το άλλαξαν το είπαν στον Κακάλ΄ τον Παπαγιώρ΄. Θύμουσι ι Κακάλς ι Παπαγιώρς κι του πιδί του φώναζι «Κακάλ΄». (Θεοχάρη). 

Η μάνα Αριστούλα έμεινε άναυδη. Περίμενε να ακούσει το όνομα του παππού!!! Για λίγο καιρό η κακομοίρα το φώναζε Ευθύμιο.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ: την πρώτη μου αδερφή η νουνά την βάφτισε Ευαγγελία αντί Ελένης. Δεν μας πείραξε πολύ, γιατί, στη συνέχεια, γεννήθηκε άλλη Ελένη κλπ, κλπ.      

 

 

Θεοχάρης Παπαγεωργίου και η σύζυγός του Γραμματή Νικολού. 

 

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Πλησιέστεροι συγγενεις του παππού Θεοχάρη. (όπως μου τα είπαν).

αδέρφια: Βασιλάκης, Θεοχάρης, Κώτσιος, Αγλαΐτσα, Μαριγώ.

παιδιά του Θεοχάρη: Λέγκου, Μαριγούλα, Ευαγγελή, Δημητρός. 

 

ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ: ΣΚΟΤΙΝΑ: ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-2023 (συνοπτικά)

 

 

Α. ΝΑΟΣ: εξωκκλήσι με ένα κλίτος.

 

Β. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Ο Θεοχάρης Τράντας με πληροφορεί ότι:

1. οι εργασίες ανέγερσης γίνανε το έτος 1983. 

 

2. την εποχή εκείνη το εκκλησιαστικό συμβούλιο του ενοριακού ναού αγίου Γεωργίου Σκοτίνας απαρτίζονταν από τους: α) Δημήτριο Μαρνέλα, β) Γεώργιο Γεργολά, γ) Αστέριο Μάνο, δ) Αναστάσιο Γκριμούρα, ε) Διονύσιο Γερομιχαλό και στ)  Διονύσιο Καρκαφίρη.

----------

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: οι φωτογραφίες πάρθηκαν από παλιότερες πανηγυρικές εκδηλώσεις

 

 

.

                        

      
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Παπά Μιχάλης Βλέτσης

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Αθανάσιος Στύλος του Αποστόλου

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Οι πιστοί μετά το ΑΝΤΙΔΩΡΟ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Δρόμος προς "ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ"